|
W przeciwieństwie do innych form lokowania oszczędności, inwestycje w fundusze nie wymagają szczegółowej wiedzy z zakresu finansów. Niemniej jednak, aby wybrać odpowiedni produkt niezbędne jest posiadanie podstawowych informacji o ich sposobie działania, zaletach i wadach.
Podstawowe informacje
Działalność funduszy inwestycyjnych opiera się na idei wspólnego inwestowania środków pieniężnych wielu indywidualnych inwestorów. Z chwilą zakupu jednostek lub tytułów uczestnictwa powierzają oni profesjonalistom swoje pieniądze oczekując w zamian określonych korzyści.
Poprzez powierzenie swoich pieniędzy wyspecjalizowanym instytucjom finansowym indywidualni inwestorzy mogą osiągać następujące korzyści:
-
Czerpać dochody z inwestycji, które nie byłyby dla nich dostępne indywidualnie, ze względu na zbyt mały kapitał jakim dysponują. Inwestując w fundusze drobny inwestor otrzymuje te same korzyści, co inwestor z większym doświadczeniem i kapitałem.
-
Ograniczać koszty dokonywanych transakcji. Zarządzający funduszami inwestycyjnymi, ze względu na wielkość zgromadzonego kapitału, korzystają z przywilejów gwarantowanych dla „dużych graczy” rynkowych.
-
Zmniejszyć ryzyko indywidualne związane z inwestycją w poszczególne instrumenty finansowe. Dzięki metodzie dywersyfikacji portfela inwestycyjnego (o czym więcej w dalszej części przewodnika) można zwiększyć i zróżnicować znajdujące się w nim instrumenty finansowe (np.: zamiast kupować na kredyt mieszkanie, można kupić tylko jego "część" poprzez fundusz wyspecjalizowany w obrocie nieruchomościami).
-
Zaoszczędzić czas i inwestować bez konieczności stałego angażowania się w dokonywane operacje, ich kontrolę oraz ocenę sytuacji rynkowej. W zespole zarządzającym funduszem inwestycyjnym zatrudnia się profesjonalistów, których wykształcenie i doświadczenie zawodowe pozwala właściwie ocenić wszystke aspekty inwestycji.
Fundusze inwestycyjne ze względu na ich politykę inwestycyjną, metodę lokowania aktywów oraz poziom ryzyka (od najbardziej ryzykownych) możemy podzielić na 4 podstawowe klasy:
Fundusze akcyjne.
Lokują nawet do 100% aktywów w akcje dlatego są najbardziej ryzykowne i podatne na wahania koniunktury rynkowej. Jednakże z wysokim ryzykiem wiąże się oczekiwanie ponadprzeciętnych zysków z inwestycji. Inwestycje w fundusze akcyjne przynoszą ponadprzeciętne zyski w czasie hossy, choć w czasie załamania rynku generują zazwyczaj znaczne straty. Fundusze akcyjne mogą mieć różną politykę inwestycyjną. Niektóre inwestują w akcje dużych i płynnych spółek, inne wybierają raczej firmy o mniejszej kapitalizacji, za to szybko się rozwijające. Możliwy jest także dobór spółek według sektorów gospodarki – np. informatycznych, energetycznych, producentów dóbr konsumpcyjnych itp. Ryzyko związane z inwestowaniem w fundusze akcyjne spada wraz z przedłużeniem horyzontu czasowego inwestycji. Z reguły w długim horyzoncie czasu (co najmniej 5 lat) są one bardziej opłacalne od innych typów funduszy.
Fundusze zrównoważone.
Ich celem jest stałe i długoterminowe zwiększanie wartości aktywów przez ich aktywne lokowanie w papiery wartościowe, zarówno te związane z podwyższonym ryzykiem (np. akcje), jak i papiery wartościowe o umiarkowanym poziomie ryzyka (np. obligacje). W takim układzie pierwsza część portfela inwestycyjnego pracuje na zyski (szczególnie w czasie giełdowej hossy), druga – zapewnia, że w czasie bessy (załamania koniunktury) nie stracimy zbyt wiele. Udział akcji w aktywach tych funduszy wynosi przeciętnie 50% do 70% a papierów dłużnych około 30% do 50%. W praktyce fundusze zrównoważone są w stanie wypracować kilkanaście procent zysku rocznie (w ekstremalnie korzystnych warunkach nawet 30%), jednakże jeśli na giełdzie mamy bessę, stopa zwrotu może być ujemna. Są one rekomendowane jako inwestycja długoterminowa.
Fundusze obligacji.
Inwestują w papiery dłużne: obligacje skarbowe, bony skarbowe, listy zastawne itp. Są oceniane jako bezpieczne, choć mogą w pewnych okolicznościach przynosić straty (np. gdy ceny obligacji spadają). Wartość jednostek uczestnictwa zależy bowiem od oprocentowania obligacji, a w pewnym zakresie także od trendu na rynku papierów skarbowych. Fundusze obligacji przeznaczone dla osób inwestujących w dłuższym horyzoncie czasowym, bowiem w krótkim okresie koszt nabycia jednostek uczestnictwa może przewyższać dochód z tytułu wzrostu wartości aktywów funduszu.
Fundusze rynku pieniężnego.
Uważane są za najbezpieczniejsze z wszystkich funduszy, ponieważ głównym obszarem ich inwestycji są lokaty bankowe, bony skarbowe oraz obligacje krótkoterminowe. Ryzyko inwestycyjne jest bliskie zeru, natomiast wiąże się to także ze stosunkowo niewielką stopą zwrotu, która nieznacznie przewyższa oprocentowanie lokat bankowych. Stopa zwrotu wynosi 4-5% w skali roku, ale jest to stopa pewna.
W dalszej części przewodnika prezentujemy wady i zalety funduszy inwestycyjnych. |
